Bệnh trầm cảm là gì?
Chứng bệnh trầm cảm không chỉ đơn giản là cảm thấy “buồn lo” hay “buồn chán cùng cực” một vài ngày mà đây là một bệnh nghiêm trọng liên quan đến não bộ con người. Những người mắc bệnh trầm cảm thường cảm thấy buồn bã, lo âu hay chỉ đơn thuần là chìm ngỉm trong mớ cảm xúc “rỗng tuếch”, hơn nữa những trạng thái cảm xúc này sẽ không biến mất mà còn gây trở ngại cho cuộc sống cũng như thói quen hằng ngày của người bệnh. Chứng trầm cảm có thể ở những mức độ khác nhau từ nhẹ đến nặng. Tuy nhiên, tin vui đó là có rất nhiều người mắc bệnh trầm cảm cảm thấy khá hơn sau khi được điều trị.
Bằng cách nào có thể biết mình mắc chứng trầm cảm?
Khi bạn đang mang thai hay sau khi sinh nở, bạn có thể rơi vào trạng thái trầm cảm nhưng lại dửng dưng không nhận thức được vấn đề đó. Một số sự thay đổi thường thấy trong và sau thai kỳ có thể gây ra những triệu chứng tương tự như chứng bệnh trầm cảm. Nhưng nếu bạn có bất cứ triệu chứng trầm cảm nào sau đây kéo dài hơn 2 tuần thì hãy gọi ngay cho bác sĩ:
Cảm thấy bồn chồn, ủ rũ
Cảm thấy buồn chán, vô vọng và choáng ngợp
Khóc lóc nhiều
Cạn kiệt năng lượng cũng như động lực
Ăn uống quá ít hoặc quá nhiều
Ngủ quá ít hoặc quá nhiều
Khó tập trung cũng như đưa ra quyết định
Trí nhớ kém
Cảm thấy vô dụng và tội lỗi
Hết hứng thú với những hoạt động trước đây rất thích tham gia
Xa lánh bạn bè và gia đình
Đau đầu, chịu đau đớn và tổn thương hay đau bụng mãi không khỏi
Bác sĩ sẽ tìm hiểu và chỉ cho bạn biết những triệu chứng này liệu có phải do chứng trầm cảm gây ra không hay là từ một nguyên nhân khác.
Hãy gọi người thân giúp đỡ hoặc gọi cho bác sĩ nếu bạn có ý định tự làm hại chính mình hoặc em bé.
Nguyên nhân nào gây ra chứng trầm cảm và chứng trầm cảm sau sinh?
Chứng trầm cảm xảy ra không phải do một nguyên nhân đơn lẻ mà là kết quả của nhiều yếu tố cộng dồn lại với nhau:
Chứng trầm cảm là một căn bệnh tinh thần có xu hướng diễn ra trong gia đình. Những người phụ nữ có tiền sử gia đình mắc chứng trầm cảm có nguy cơ cao hơn mắc phải căn bệnh này.
Người ta tin rằng những thay đổi sinh học trong não bộ hay cấu trúc sinh học là tác nhân quan trọng dẫn đến chứng trầm cảm.
Trải qua những sự kiện căng thẳng diễn ra trong cuộc sống, chẳng hạn như một ai đó bạn hết mực yêu thương qua đời hay phải chăm sóc ông/bà già, chịu bạo hành và túng thiếu tiền bạc, những vấn đề này có thể gây ra chứng trầm cảm.
Những loại hooc-môn bất thường tiết ra trong thai kỳ có thể làm cho một số phụ nữ rơi vào trạng thái trầm cảm. Chúng ta đều biết rằng hooc-môn ảnh hưởng trực tiếp lên não bộ điều khiển cảm xúc và tâm trạng của chúng ta. Chúng ta cũng biết rằng, trong cuộc sống hằng ngày phụ nữ thường có nguy cơ cao hơn bị trầm cảm ở những thời điểm nhất định giống như đang trong tuổi dậy thì, trong và sau thai kỳ và đang trong thời kỳ mãn kinh. Một số phụ nữ cũng biểu hiện những triệu chứng trầm cảm ngay trước khi những giai đoạn thay đổi này diễn ra.
Trầm cảm sau khi em bé chào đời còn được gọi là trầm cảm sau sinh nở. Hooc-môn thay đổi có thể gây ra những triệu chứng trầm cảm sau sinh. Khi bạn mang bầu, hàm lượng nội tiết tố nữ estrogen và proestrogen sẽ tiết ra nhiều hơn. Trong 24 tiếng đồng hồ đầu tiên sau khi sinh nở, hàm lượng hooc-môn tăng cao sẽ điều tiết trở lại trạng thái bình thường. Các nhà nghiên cứu cho rằng sự thay đổi lớn về hàm lượng hooc-môn này có thể là nguyên nhân dẫn đến chứng trầm cảm. Hiện tượng này rất giống với những thay đổi tâm lý của phụ nữ trước khi chu kỳ kinh nguyệt đến do thay đổi hooc-môn, nhưng lượng hooc-môn thay đổi trong trường hợp này ít hơn.
Sự thay đổi trong hooc-môn tuyến giáp cũng có thể là nguyên nhân gây trầm cảm sau sinh. Tuyến giáp là một tuyến hạch nhỏ nằm ở trên cổ có nhiệm vụ điều hòa và tích trữ năng lượng mà cơ thể chúng ta sử dụng từ thức ăn. Hàm lượng hooc-môn tuyến giáp thấp có thể gây ra những triệu chứng trầm cảm. Một xét nghiệm máu đơn giản có thể chứng minh điều này nếu tình trạng bệnh lý này đang là nguyên nhân gây ra những triệu chứng trầm cảm ở bạn. Nếu đúng là như vậy, bác sĩ có thể kê đơn thuốc tăng lượng hooc-môn tuyến giáp.
Bênh cạnh đó, cũng có những tác nhân quan trọng khác có thể dẫn đến chứng trầm cảm. Bạn có thể cảm thấy:
Mệt mỏi sau sinh
Mệt mỏi sau khi bị thiếu ngủ hoặc mất ngủ
Choáng ngợp với những công việc và vấn đề liên quan đến em bé mới chào đời
Hoài nghi bản thân không thể trở thành một người mẹ tốt
Những căng thẳng từ sự thay đổi trong công việc cũng như thói quen ở nhà
Hoang tưởng cần phải trở thành một người mẹ hoàn hảo
Mất đi người luôn bên cạnh bạn trước khi có em bé
Cảm thấy xấu xí, không còn hấp dẫn
Thiếu thời gian rảnh rỗi
Có phải một số phụ nữ có nguy cơ cao hơn mắc chứng trầm cảm trong và sau thai kỳ hay không?
Những tác nhân chính có thể làm gia tăng nguy cơ mắc chứng trầm cảm trong và sau thai kỳ đó là:
Người đó có tiền sử mắc chứng trầm cảm hoặc một bệnh tâm thần khác
Gia đình có tiền sử mắc chứng trầm cảm hoặc một bệnh tâm thần khác
Gia đình và bạn bè không hỗ trợ đầy đủ
Lo âu và có những cảm xúc tiêu cực về thai kỳ
Gặp phải những vấn đề về thai kỳ lần trước hoặc lần sinh nở trước
Sẩy thai hoặc túng thiếu tiền bạc
Những sự kiện căng thẳng trong cuộc sống
Tuổi đời còn non nớt
Lạm dụng chất gây nghiện
Những người phụ nữ bị mắc chứng trầm cảm trong thai kỳ thì sau sinh sẽ có nguy cơ mắc lại cao hơn so với bình thường.
Nếu bạn dùng thuốc điều trị chứng trầm cảm, khi bạn ngưng dùng loại thuốc này trong thai kỳ có thể chứng trầm cảm lại tiếp tục tái diễn. Trước khi bạn ngưng dùng bất cứ loại thuốc nào được bác sĩ kê đơn trước hết hãy bàn bạc với bác sĩ. Bạn không được sử dụng những loại thuốc cần thiết có thể sẽ gây hại đến sức khỏe của bạn và em bé.
Sự khác nhau giữa chứng “buồn lo sau sinh”, trầm cảm sau sinh và rối loạn trầm cảm là gì?
Nhiều phụ nữ mắc hội chứng buồn lo sau sinh sau vài ngày em bé chào đời. Nếu bạn mắc hội chứng này, bạn có thể biểu hiện những triệu chứng sau:
Tâm trạng thất thường
Cảm thấy buồn bã, lo âu hay choáng ngợp
Khóc lóc triền miên
Chán ăn
Khó ngủ
Chứng buồn lo sau sinh hầu hết sẽ biến mất chỉ trong một vài ngày hoặc một tuần. Những triệu chứng biểu hiện không quá nghiêm trọng và không cần thiết phải điều trị.
Những triệu chứng của chứng bệnh trầm cảm sau sinh kéo dài lâu hơn và nghiêm trọng hơn. Chứng trầm cảm sau sinh có thể xảy đến ở bất cứ thời điểm nào trong năm đầu tiên bạn sinh em bé. Nếu bạn mắc phải chứng bệnh này, bạn có thể biểu hiện ra những triệu chứng được liệt kê bên trên. Những triệu chứng khác cũng có thể là:
Có ý định làm tổn thương em bé
Có ý định làm tổn thương bản thân mình
Không hứng thú với con mình
Chứng trầm cảm sau sinh cần được bác sĩ điều trị.
Nguy cơ mắc chứng rối loạn trầm cảm sau sinh vô cùng hiếm hoi. Cứ 1000 ca sinh nở thì chỉ có khoảng 1 dến 4 ca thai phụ mắc chứng rối loạn trầm cảm sau sinh. Chứng bệnh này sẽ bắt đầu biểu hiện vào hai tuần đầu tiên sau khi sinh em bé. Những phụ nữ mắc chứng rối loạn lưỡng cực hay vấn đề sức khỏe tinh thần khác hay còn được gọi là chứng rối loạn tâm thần phân liệt có nguy cơ cao hơn mắc phải chứng rối loạn trầm cảm sau sinh. Những triệu chứng có thể là:
Nhìn vô định
Rối bời
Thay đổi tâm trạng một cách chóng mặt
Cố làm tổn thương bản thân cũng như em bé
Nguồn: imom
